Loading...

dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR - Yakın Dünya Tarihi, - Dünya Savaşı (1&2), - Türk Tarihi, - İnançlar Tarihi, - Bilim Tarihi, - Sanat Tarihi ve daha fazlası için takipte kalın.
60 posts
1,062 followers
687 following

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
Heracleius tahta çıktığında anadolu sasani işgali altındaydı. savunma sistemi çökmüş, hazine boşalmıştı. ücretli askerlere dayalı ordu sistemi işlemez hâldeydi. İmparator, anadolu'yu ravenna ve kartaca eksarhlıklarına benzer idari-askeri birimlere bölerek her birinin başına askerî ve sivil yetkililer olan asker-valiler getirdi. "thema" adı verilen bu idari birimlerde yaşayan köylülere askeri hizmet karşılığında miras bırakabilecekleri (mülkiyeti devlete ait olması şartıyla) toprak bağışlandı. yeni themalar eski sınır birliklerinin sistemine bağlandı. böylelikle güvenilmez ücretli askerlerden bağımsız sağlıklı, güçlü ve daimi bir ordu ve eyalet idaresi kuruldu. barış zamanında toprağını ekip biçerek geçimini sağlayan asker köylüler devlet savaşa çağırdığında masraflarını karşıladıkları donanımlarıyla orduya katılıyordu. böylece devlet savaş masraflarını olabildiğince azalttı. sağlam temellere oturtulan sistemin yerli-milis güçleri sasaniler karşısında kendi toprağını daha büyük bir bağlılıkla savundu. sasani ordusu püskürtülerek kaybedilen anadolu toprakları yeniden kazanıldı.


#tarih #history #emperor #empire #romanempire #imparatorluk #türkçe #dünyatarihi #worldhistory
0 83 5 hours ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
Snorre sturlesson'un edda'sında, odin'in turkland'dan kuzeye yolculuğu anlatılır. sturlesson sadece odin'in turkland'dan geldiğini yazmıyor, aynı zamanda onun İskandinavya'ya türk geleneklerine uygun âdetler getirdiğini, türk dilinin İskandinav diline ve hatta İngiliz diline etki yaptığını da yazıyor. örneğin, ynglinge destanı'nda da şu sözler geçer;
"sveigder, ülkeyi babasından devraldı. tanrılar yurdunu ve ilk odin'i ziyaret etme sözünü verdi. kendisiyle birlikte 12 dost dünyayı dolaştı. turkland'a ve svitjoddet stora'ya geldi. oralarda pek çok akrabasını buldu. sonra svitjod'a geri döndü."
hervavar destanı'nda ise şu cümlelere rastlarız;
"o sıralar doğu'dan asyalılar ve türkler geldiler ve buraya kuzey'e yerleştiler. önderlerinin ismi odin'di. sekiz oğlu vardı."
bosa destanı'ndaysa yine odin'in asya topraklarından geldiği dile getirilmektedir:
"doğu gotland'ı ring isimli bir kral yönetti. o, göte'nin oğlu, İsveç kralı odin'in torunuydu. odin, asya'dan gelmişti ve kuzey'in en ünlü kraliyet hanedanlıkları onun soyundan gelmeydi."

odin'in asyalı kökeninden bahseden yalnızca edda'lar değil elbette. birçok yazar ve tarihçi bu konuya değinmeden geçememişler eserlerinde. örneğin, carl j. becker, a modern theory of language evolution adlı eserinde, odin'in asya kökeninin yanı sıra od kelimesinin türkçe ateş anlamına geldiği vurgusunu da yapıyor:
"odin, aesir tanrılarıyla birlikte kuzey halkların deneyimine orta asya'dan, asgard'dan gelen yeni bir deneyim kazandırıyor. İskandinav geleneklerinde göktürkler, İskitler ve sarmatlar, alfheim'deki beyaz elfleri hatırlatırlar. alfheim'deki beyaz elflerin kralı freyr'dır. bu elfler swartalfheim'in siyah cüceleri gibi metal işçiliği konusunda yetenek sahibidirler. bu durum, doğu anadolu'da toros vadilerinde yaşayan türk kavimlerinde de görülür. odin doğudan döndüğünde yanında metal işleme bilgisini de getirmişti."
norse mythology a guide to gods, heroes, rituals and beliefs adlı eserdeyse:
"biz aynı zamanda onu (odin'i) ynglinga saga'nın ilk kısmında görüyoruz. odin'in halkının lideri olarak onları turkland'dan İskandinavya'ya getirdiğini anlıyoruz." satırları vurgulanıyor.


#tarih #odin #türkçe #history #dünyatarihi
0 106 Yesterday

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
Aydınlanma çağı'na etki eden düşünürler arasında locke, montesquieu, rousseau ve voltaire'i sayabiliriz.

locke, liberal bireycilikten ve mutlak iktidarın sınırlandırılmasından yana görüşler ileri sürmüştür. temel hak ve özgürlüklerin özellikle de mülkiyet hakkının güvence altına alınmasını istemiş; aksi hâlde insanlara baş kaldırma hakkını tanımıştır. böylece burjuvazinin isteklerinin tercümanı olmuştur. ayrıca yasaları yapan ve uygulayan güçlerin ayrı ellerde toplanması gerektiğini savunarak demokratikleşme yolunda önemli bir adım atmıştır.

montesquieu da iktidarın sınırlandırılmasına ilişkin görüşler ileri sürmüş, aristokratik liberalizmi savunmuştur. onun demokrasiye en önemli katkısı, kuvvetler ayrılığına ilişkin görüşleridir. ona göre kuvvet kuvveti durdurmalıdır. özgürlüklerin sağlanmasının ön koşulu budur. onun bu görüşü demokrasinin temeli olacaktır.

rousseau ise halkın iktidarını ve her alanda eşitliği yani mutlak demokrasiyi savunmaktadır. onun amacı; eşitlikçi, demokratik bir toplum düzeni oluşturmaktır.

voltaire, düşünce ve ifade özgürlüğü ile ilgili görüşleriyle kendisinden sonraki dönemleri de etkilemiş, somut reform önerileriyle de dikkat çekmiştir. özellikle düşünce özgürlüğünü sağlamak için verdiği mücadele nedeniyle 18. yüzyıl "voltaire çağı" olarak anılmaktadır.

sonuç olarak aydınlanma çağı, batı uygarlık tarihinin en verimli dönemlerinden biri olmuştur. bilimsel siyasal düşüncenin geliştiği bu dönem, aynı zamanda doğa bilimlerinde de bilimsel yöntemin esas alındığı bir dönemdir. bilimsel alanda yaşanan bu atılımlar; sosyal, kültürel ve sanat alanında da kendini göstermiştir. sosyal bilimlerin temeli bu dönemde atılmıştır.


#tarih #history #türkçe #ageofenlightenment #aydınlanmaçağı #aydınlanma #bilim #science #siyasi #political #democracy #demokrasi #dünyatarihi #worldhistory
0 151 2 days ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
Sima qian, mö 100 yılında yazdığı shiji tarihname'nin "konfüçyüs'ün ailesi" bölümünde konfüçyüs'ün lao tzu ile görüştüğünden bahsetmiştir. bununla beraber bazı rivayetlere göre, konfüçyüs'ün adap ve dini ritüeller konusunda bilgi almak için lao tzu'yu ziyaret ettiği belirtilmiştir. sima qian'nın anlattığına göre, lao tzu konfüçyüs'e şöyle demiştir:
"parası çok olan zenginler misafiri uğurlarken para hediye ederler. İlmi olanlar hikmetli sözler hediye ederler. benim param yok, zengin sayılmam. sadece azıcık okumuşluğum var, sana da bir iki kelime öğüt hediye edeceğim.
bilge kişi eğer şanslıysan, hükümdarın desteğini kazanabilirsen, git de makam sahibi ol, iş yap. eğer şansın iyi değilse, hükümdar da senin yeteneğini bilemiyorsa, sana iyi gözle bakmıyorsa, o zaman sen kendi fikrinle değil, çevrendeki çoğunluğun fikrine göre hareket et, topluma uy.
çok parası olan bazı tüccarlar parasını gizlerler, gösteriş yapmazlar. çok erdemli olan bazı bilgeler de çok mütevazı olurlar, kendini akıllı göstermezler. bilge insan eğer kendini daha da geliştirmek istiyorsa gösteriş ve riyadan uzak kalmalı, kendini akıllı sanmamalı, kendini gizlemeyi bilmeli, sade görünebilmeyi başarmalıdır.
çok akıllı isen sakın başkalarıyla tartışma, bahis yapma. her şeyi bildiğinde (bir şahsın) sakın başkalarının gizli şeylerini ifşa etme...
sen sadece kusurlardan ibret alarak kendi kusurlarını düzeltmeye bak."
rivayete göre, lao tzu ile karşılaştıktan sonra konfüçyüs kendi öğrencilerine lao tzu hakkında şunları söylemiştir:
"kuşlar uçar, balıklar yüzer ve hayvanlar yürür. bütün bunlar kesin olarak bildiğim şeylerdir. bundan başka yürüyen tuzağa düşebilir, yüzen oltaya takılabilir ve uçan da bir okla vurulabilir. ama biz bir ejderhayla ne yapabiliriz? biz onun rüzgârlara ve bulutlara nasıl binmekte olduğunu ve göğe nasıl yükseldiğini bile göremeyiz. benim bugün karşılaşmış olduğum lao tzu, muhtemelen ancak bir ejderhayla kıyaslanabilir."


#tarih #history #laotzu #konfüçyüs #türkçe #dünyatarihi #philosophy #felsefe
0 133 3 days ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
İlyada'nın ilk dizesinde konu olarak achilleus'un öfkesi dile getirilir.

bu öfke, başkomutan agamemnon'un yanlış davranması, güzel bir esir olan chryseis'i babasına geri göndermeye başta yanaşmamasından dolayı ortaya çıkar.

bu davranış üzerine apollon'un rahiplerinden biri olan kızın babası tanrısına yönelir ve yardım diler, tanrı da yunanlıları veba ile cezalandırır.

artık agamemnon'un boyun eğmesi gerekmektedir, ancak yine de achilleus'un sevgilisi briseis'i kaçırarak bu zararını dengelemeye çalışır.

bunun üzerine achilleus savaşa katılmayı reddeder.

annesi thetis zeus'tan, oğluna yapılan haksızlığın bedeli ödeninceye kadar troyalıların savaşta üstün olmasına izin vermesini ister.

savaşta yunanlılar sıkışırlar ve yardım umarak achilleus'a yönelirler, o ise ancak hektor'un yunan gemilerini ateşe vermesinden sonra müdahele eder.

arkadaşı partoklos'a kendi zırhını verir ve onun savaşa katılmasını sağlar.

troyalılar achilleus'un zırhı içindeki partoklos'u görünce önce dehşet içinde kaçarlar, ancak sonra karşısına hektor dikilir, onu öldürür ve zırhını da alır.

achilleus bunun üzerine kendisine briseis'i geri veren agamemnon ile barışır ve annesinin hephaistos'a yaptırttığı silahları alır almaz büyük bir öfkeyle savaşa katılır.

o kadar çok troyalı öldürür ki, bunların cesetleri skamandros nehrinde yığılırlar.

hektor bile achilleus'a karşı duramaz: achilleus'tan kaçarak troya surlarının etrafında döner, ta ki athene, deiphobos (hektor'un erkek kardeşi) kılığında onu cesaretlendirinceye kadar.

bu onun sonu olur: achilleus, hektor'u öldürür; cesedini, köpeklere yem niyetine aracına bağlayarak sürükler.

ancak hektor'un babası priamos, achilleus'un çadırına ulaşıp onu fikrinden vazgeçirdikten sonra oğlunun cesedini alır.

İçeriği savaşın onuncu yılının kırk günü ile sınırlı olan İlyada bu sahneyle biter (İlyada i-xxiv).


#tarih #history #destan #türkçe #ilyada #mit #mitoloji #mithology #troy #greek #achilles #achilleus #war #savaş #truva
0 119 4 days ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
"tanrı öldü" nietzsche'nin en popüler ve en tartışılan sözüdür. bu düşünceyi nietzsche, ilk kez "Şen bilim" adlı eserinde dile getirmiştir. o dönemin koşullarına göre yorumlanması gereken "tanrı'nın ölümü" düşüncesini, kendi tabiriyle bir kaçığın ağzından duyurur. gündüz vakti elinde fenerle dolaşıp "tanrı öldü! tanrı öldü!" diye bağıran bir delinin ağzından, tanrı'nın ölümünü ilan eder. nietzsche: "hiçbir adalete sığmayan, sayısız çatışma ve acılar iyi bir tanrı'ya nasıl mal edilebilir?" düşüncesinden yola çıkarak, tanrı'nın ölümünün insanın anlaşılmaz olan doğasını yenmesi için ve "üstinsan"a ulaşabilmesi için bir mecburiyet olduğunu savunmuştur.

tanrı'nın insanı yeryüzüne acı çekmesi için yolladığına inanır. nietzsche bunu empedokles adlı eserinde de vurgulamıştır. nietzsche'ye göre "sanatçı tanrı" kendisini yunanlıya bir model olarak sunar. onun kendisine bir şekil vermesini, mermerin ya da taşın içinde gizli kalan heykeli çıkarıp, sonra da gerçekleştirilen bu sanat yapıtının tadına varmasını önerir. "hristiyan tanrı"ysa emredicidir. İnsanın dünya nimetlerinden faydalanması yerine, çile çekmesini ister. "tanrı'yı yadsıyoruz, tanrı'nın sorumluluğunu yadsıyoruz ve böylece, yalnızca dünyayı biliyoruz." nietzsche olaylar sonrası insanların tanrı'yı suçlamayarak suçu dünyada bulmalarının yanlış olduğunu düşünmüştür. ona göre geliştirmiş olduğumuz tüm değerler, dünyanın gerçek doğasını görmemizi engellemek amacıyla geliştirilmiş araçlardan başka hiçbir şey değildirler. bununla beraber, bu araçlar bizim için dayanılması zor bir dünyayı dayanılabilir kılabilmeye hizmet ederler. bu hizmet yıllardır dinlerin varoluşuyla da desteklenmektedir. dinler bize öteki dünya gibi güzel vaatler sunarak, bize bu dünyada yapmamız gerekenleri buyururlar. bu buyruklar, insanların özgür ve başkaldıran doğasını yok etmeye, onları birer sürü parçası hâline getirmeye yöneliktir.

nietzsche tanrı anlayışına ve hayatı katlanılabilir kılan araçlara karşı çıkar. öte yandan, bunlar var olmadan yaşamanın ne kadar zor olduğunu ve ne kadar yüksek düzeyde hayat ve birey bilinci gerektirdiğini söyler. İşte onun istediği de budur.

#tarih #felsefe #history #dünyatarihi #nietzsche #türkçe #tanrı
2 150 5 days ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
Milli birliğini kurduktan sonra almanya, kısa sürede askeri ve ekonomik anlamda güçlenmiş ve yeni sömürge arayışı içine girmişti. İngiltere, almanya'nın bu yükselişinden rahatsızlık duymuş ancak bu durumdan asıl rahatsızlık duyan ülke fransa'ydı.

almanya, birliğini kurarken İngiltere'ye dikkate alınacak bir zarar vermemekte, buna karşın fransa'ya çok büyük bir zarar vermekteydi. yani almanya'nın kurulmasıyla birlikte en büyük darbeyi fransa yemişti. almanya'nın en büyük rakibinin fransa olduğu bilinmekteydi. fransa'yla savaşmak için iki temel nedeni vardı almanya'nın. bunlardan birincisi; alman topraklarının bir kısmı fransa'nın elinde olması ve bu toprakları birliğe dahil etme isteği, ikincisi; avrupa'nın en büyük kara devleti olan fransa'nın, yanı başında almanya gibi güçlü bir devletin ortaya çıkmasını istememesiydi. bismark, bunu bildiği için fransa ile er veya geç savaşmak zorunda kalacağının bilincindeydi. bu amaçla da titiz bir hazırlık çalışması yaptı.

beklenen savaş 1871 yılında sedan'da gerçekleşti. bu savaş sonucunda prusya ezici bir zafer kazandı. arkasından iki ülke arasında 10 mayıs 1871 tarihinde frankfurt antlaşması imzalandı. bu antlaşma ile fransa; alman toprakları olan ren ve ruhr bölgesini iade etti. ayrıca kendi toprakları olan alsace- lorraine'i de verdi. yine bu antlaşma uyarınca fransa'nın kuzeybatı toprakları savaş tazminatı ödenene kadar alman işgali altında kalacaktı. bunların yanında savaş tazminatı olarak da 5 milyar frank ödemek zorunda kaldı.


#tarih #history #germany #france #1871 #dünyatarihi #worldhistory #türkçe #ww1 #ds1 #yakıntarih #almanya #fransa
1 67 6 days ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
Günümüzden 2.5 milyon yıl önce ortaya çıkan ve 40 bin yıl öncesine kadar yaşamış olan birçok tür, insanın atalarını oluşturur. bu insan türlerinin anatomik yapıları ve zihinsel düzeyleri bugünkü insanlardan farklıdır. modern insan olan h**o sapiens türü ise yaklaşık 200 bin yıl önce evrilmiştir. İlk taş aletler alt paleolitik dönem'de, ölü gömme davranışı orta paleolitik dönem'de ve ilk simgesel ve sanatsal ürünlerse üst paleolitik dönem'de gelişmiştir.


#tarih #history #evolution #insan #homosapiens #homoerectus #neanderthal #homohabilis #homoheidelbergensis #homofloresiensis #homoergaster #homorudolfensis #homoantecessor #homoneanderthalensis #evrim #türkçe #dünyatarihi #insantarihi #worldhistory
1 154 1 weeks ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
Sait pertev demirhan, pertev paşa (1871-1964).

24 mayıs 1871'de İstanbul'da doğan pertev bey'in babası, gazi osman paşa'nın başyaveri mustafa paşa'dır.

harp okulu'nu bitirdikten sonra goltz paşa'nın emrinde çalışan pertev bey, 4 yıl almanya'da kalır. rus-japon savaşı'ndaki gözlemci görevinin ve bağdat'ta 6. ordu'da sürdürdüğü görevlerin ardından, pertev paşa balkan savaşı'nda 4. ordu komutanı olur. 1. dünya savaşı'nda ise pertev paşa'yı, avusturya'da "askeri murahhas" olarak görürüz.

milli mücadele yıllarında, askeri mektepler müfettişliği yapan pertev paşa, cumhuriyet'in ilanının ardından tarih ve coğrafya encümenleri reisliği ve korgeneral rütbesiyle askeri temyiz mahkemesi üyeliği yaptı. "demirhan" soyadını alan pertev paşa, 1936'da, erzurum milletvekili olarak meclis'e girer. 11 mayıs 1964 tarihinde hayatını kaybetti.


#tarih #history #pertevpaşa #ww1 #ds1 #ottoman #osmanlı #türkçe #türkiye #türk #cumhuriyet #saitpertevdemirhan #kurtuluşsavaşı
0 124 2 weeks ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
İnsan evrimi alanında uzman olan chris stringer, 40 yılını neanderthalleri araştırmakla geçirdi. bu süre zarfında, soyu tükenmiş olan bu insan türünün homosapienslerle olan akrabalığının sandığımızdan daha yakın olduğunu keşfetti (denisovalarla birlikte).

bilinen neanderthaller 130.000 ile 40.000 yıl önce yaşamışlar ama maalesef onlardan kalan fiziksel kanıtların zaman geçtikçe yok olması, onların varlığının geç fark edilmesine neden oldu. bilinen modern insanlarla kısa bir süre birlikte yaşayan neanderthallerden bize kalan pay sadece yüzde 2. evet, insanların dna yapısının yüzde 2'si neanderthallerden miras kalmış durumda.

sanılanın aksine, araştırmalar neanderthallerin de duygusal anlamda ileride olduklarını - mağara adamı profiline zıt - gösteriyor. hatta sosyal zekâlarının üst düzey olduğu, sanat olarak da belli bir yeteneklerinin olduğunu bile bilim ve gözlem aydınlatmış durumda. İspanya'da bazı mağaralarda bulunan, neanderthallerden kalma 64.000 yıllık sanatsal çalışmalar, bu fikri - neanderthallerin sanatsal yeteneklerini - destekleyici nitelikte.


#tarih #history #evolution #evrim #neanderthal #homosapiens #human #ancient #worldhistory #dünyatarihi #türkçe #bilim #science
1 223 2 weeks ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
Gautama buddha (mö;563-483).

hindistan'nın kuzeydoğusunda, brahmacılığın sert uygulamalarına alternatif olarak kurulan "budizm" ekolünün mimarı gautama buddha, mö 563 yılında himalayaların eteklerindeki lumbini ormanında dünyaya geldi (doğum ve ölüm tarihi net bilinmemekle birlikte).
sorunsuz bir çocukluk geçiren buddha daha sonra çevresindeki acılardan etkilenerek ailesini bıraktı, sıkı bir "çile" dönemine girdi. yıllar geçtikçe, yavaş yavaş etrafında bir cemaat oluşturan buddha, bundan sonraki yıllarda, öğretisini yoğun bir şekilde hindistan'ın kuzeydoğusundaki ganj havzasında yaymaya çalıştı ve çok yoğun bir ilgi gördü.
80 yaşına bastığı gün eceliyle ölen buddha'nın cansız bedeni, hint adetlerine göre yakıldı.


#tarih #gautamabuddha #buddha #budhism #budizm #history #dünyatarihi #türkçe
0 119 2 weeks ago

@dunyatarihi_tr

Dünya Tarihi TR
☆sülfürik asit (h2so4), simyada yapılan bütün keşiflerin en büyüğü adı bilinmeyen biri tarafından (cabir bin hayyan olarak tahmin ediliyor) gerçekleştirildi. (8. yy)

bütün asitler arasında en güçlülerinden biri olan sülfürik asit, canlı dokulardan metallere ve taşlara kadar birçok farklı malzemeyi aşındırabilir.
tarihte vitriol yağı olarak da bilinen sülfürik asit; hafif viskozite ve keskin kokuya sahip olup su ve diger çözücülerde kolaylıkla çözünür. kimyasal olarak, özelliklerinin derişimine bağlı olduğunu belirten diprotik asit olarak sınıflandırılır.
bu bileşik lavabo açıcısından kurşun asit aküye kadar geniş bir kullanım alanına sahip. halk arasında "akü asidi" diye bilinir. elektriği iletir. suda çözündüğünde yüksek ısı açığa çıkar. aynı zamanda gübre üretimi, petrol arıtımı, atık su işleme ve kimyasal sentez, boyar madde, patlayıcı madde gibi birçok endüstriyel uygulamada kullanılır.


#tarih #history #dünyatarihi #sülfürikasit #sulfuricacid #türkçe #bilimtarihi #kimya #chemistry #simya #alchemy #science #bilim
0 63 2 weeks ago